شنبه, 30 شهریور 1392 ساعت 13:35
خواندن 1514 دفعه

اگزمای دست چیست؟

خشکی پوست دست در بسیاری از مردم دیده می شود. خشکی دست یا "درماتیک" یا "اگزما",دلایل زیادی دارد ولی از میان این دلایل می توان به دو مورد که شایع ترین آنها می باشد اشاره کرد.

-آسیب هایی که از تماس پوست دست با مواد خارجی ایجاد می شود
- آسیبهایی که از حساسیت داخلی نشات می گیرد

خشکی پوست دست ابتدا بصورت زبری و خشکی دست خود را نشان می دهد و گاهی حاد می شود و شروع به پوسته پوسته شدن می کند و ملتهب می شود. گاهی نیز با ضایعات قرمز رنگ همراه است و خارش نیز دارد. عواملی که سبب ایجاد خشکی دست می شوند زیاد هستند. استفاده مکرر از صابونهای قوی, مواد شوینده, زندگی کردن در آب و هوای خشک, استفاده از دستکش های پلاستیکی موجب ایجاد اگزمای دست می شوند. گاهی استفاده از مواد کرمهای آرایشی و بهداشتی نیز سبب این مورد می شوند.
زمانی که پوست در اثر اگزما به حد قرمز شدن برسد, استفاده از مواد بی ضرر که در مواقع عادی آسیبی به پوست نمی رساند مانند محصولات بهداشتی نوزادان و حتی آب می تواند باعث تحریک بیشتر پوست شوند و وضعیت آن را بدتر کند.
در اگزما موضوع اصلی این است که متوجه شوید کدام ماده مصرفی باعث بروز این اگزما در پوستتان شده است. گاهی باید در مواد خوراکی مصرفی تان دنبال آن باشد و گاهی هم در مواد شوینده یا بهداشتی که مصرف میکنید. در ان مورد می توانید از پزشک نیز مشاوره بگیرید و عادتهای غذایی خود را تغییر دهید و بهبود وضعیت اگزما را بررسی کنید.
در چنین حساسیت هایی, ارث نقش مهمی دارد. بعضی از افراد ممکن است حسایت خود را به ماده ای از پدر و مادر خود به ارث برده باشند. افرادی که مستعد چنین حساسیت هایی هستند, ممکن است مبتلا به حساسیت به گرده گیاهان یا همان تب یونجه و آسم نیز شوند. این افراد ممکن است مبتلا به "اگزمای سرشتی" و "درماتیت آتوپیک" نیز شوند. اگر پوست فرد بسیار حساس باشد, موادی که برای افراد عادی هیچگونه مشکلی نخواهد داشت, برای آنها آزار دهنده محسوب می شود.

علت اصلی اگزمای پوست را چگونه پیدا کنیم؟

در یافتن دلیل اصلی ایجاد اگزما, متخصص پوست می تواند کمک شایانی کند. متخصص پوست بررسی میکند که این اگزما به دلیل تحریک پوست است یا اینکه به دلیل یک نوع آلرژی. وی با سوالاتی که از بیمار میکند, بررسی سوابق بیماریهای پوستی وی, آگاهی از نوع محصولات آرایشی و بهداشتی مورد استفاده بیمار, عادتهای بیمار در استفاده از دستکش و معاینه دیگر قسمتهای پوست که هنوز درگیر اگزما نشده اند, قادر است دلیل ایجاد حساسیت پوستی را تشخیص دهد.
ممکن است برای رسیدن به تشخیص دقیق، انجام آزمایش‏های میکروسکوپی و بررسی بیشتر پوست هم لازم باشد. اگر پزشک به این نتیجه برسد که ضایعه پوستی شما به خاصر حساسیت به بعضی مواد موجود در محیط است، ممکن است آزمایشی را برای شما تجویز کند که اصطلاحاً ”آزمایش برچسب Patch Test“ نامیده می‏شود. در این آزمایش بعضی از مواد حساسیت‏زا را بر روی پوست می‏چسبانند تا به وجود آلرژی نسبت به آنها پی‏ببرند. با استفاده از این روش‏ها، متخصص پوست خواهد توانست علت یا مجموعه علل ایجادکننده اکزمای دست را پیدا و ضایعه را درمان کند.

 اگزمای دست را چگونه درمان می‏کنند؟

ممکن است پزشک برای درمان و ترمیم پوست شما از مجموعه‏ای از روش‏ها استفاده کند. گاهی برای درمان مشکل پوستتان باید آنتی‏بیوتیک‏های خوراکی هم مصرف کنید. یک کرم یا پماد مرطوب کننده نیز ممکن است برایتان تجویز شود.
 توجه داشته باشید که این کرم باید به تنهایی مصرف شود و آن را نباید همراه با سایر کرم‏های دست به پوست بمالید. گاهی لازم می‏شود که از پمادهای حاوی داروهای کورتونی جهت درمان اکزمای دست استفاده شود. اگر به نظر می‏رسد که کرم تجویز شده فایده‏ای نداشته است، این موضوع را بطور صریح با پزشک خود در میان بگذارید. با جلوگیری از تماس دست‏ها با مواد شیمایی قوی و سایر مواد حساس کننده می‎توانید بر سرعت بهبود دست‏هایتان بیفزایید.

 برای پیشگیری از اگزمای دست چه باید کرد؟

برای جلوگیری از آستب رسیدن به پوست دست‏ها کارهای زیادی می‏توان انجام داد:

• با پوشیدن دستکش می‏توان از دست‏ها در برابر صابون‏ها، پاک‏کننده‏ها و سایر مواد شیمیایی مراقبت کرد. همیشه در آشپزخانه و حمام یک جفت دستکش داشته باشید و در موقع شستشوی ظرف‏ها و لباس‏ها از آنها استفاده کنید. از آنجا که خیلی از مردم نسبت به دستکش‏های لاستیکی حساسیت دارند، بهتر است زیر دستکش‏های لاستیکی دستکش نخی بپوشند. به محض سوراح و پاره شدن دستکش، آن را بدور بیندازید. در فواصلی که از دستکش استفاده نمی‏کنید، آنها را در هوای آزاد آویزان کنید تا خشک شوند.
• همیشه حتی وقتی لباس‏های شسته را تا می‏کنید، سبزی پاک می‏کنید، آب‏لیمو می‏گیرید و یا رب‏گوجه فرنگی تهیه می‏کنید، دستکش نخی بر دست داشته باشید.
• در صورت امکان حتماً برای شستشوی لباس‏ها از ماشین لباسشویی و برای شستشوی لباس‏ها و ظرف‏ها با دست اجتناب کنید.
• در موقع شستن دست‏ها از آب ولرم استفاده کنید و مقدار کمی صابون بکار ببرید. در هر بار شستشوی دست و یا کار با آنها، حلقه و انگشتری را از دست خارج کنید. حلقه و انگشتر، صابون و رطوبت را در زیر خود جمع کرده و موجب آزرده شدن پوست می‏شوند. بلافاصله پس از شستن دست‏ها، از کرم مرطوب کننده به منظور حفظ آب موجود در پوست استفاده نمایید.
• زمستان‏ها از دستکش چرمی استفاده کنید تا مانع از خشکی و پوسته شدن دست‏هایتان شود. همیشه برای نرم و مرطوب نگهداشتن پوست دست‏هایتان از یک فرآورده مناسب که توسط پزشک متخصص پوست تجویز شده استفاده کنید. اینگونه فرآورده‏ها را باید چندین بار در روز بسته به نیاز، به دست‏ها بمالید. زمانی که ضایعات پوستی دست‏ها در حال ترمیم هستند، گاهی منظره ناخوشایندی (بخاطر دلمه بستن) پیدا می‏کنند که به تدریج برطرف می‏شود. گاهی هم این ضایعات پس از بهبودی دوباره عود می‏کنند. سعی کنید به خاطر بسپارید که تماس با کدام فرآورده یا انجام کدام فعالیت سبب عود عارضه شده است. حتماً پزشک خود را از عود مجدد ضایعه پوستی دست‏ها مطلع کنید. از آنجا که ضایعات پوست دست‏ها عموماً مقاوم به درمان هستند، ادامه درمان و رعایت دقیق دستورات پزشک و نیز حفظ ارتباط با طبیب در مدت درمان، بسیار اهمیت دارد. بخاطر داشته باشید، اکزمای دست‏ها به شرط رعایت نکات فوق، درمان شدنی است. پس ناامید نشوید و به پزشک خود اعتماد داشته باشید. از سوی دیگر به یاد داشته باشید که حتی پس از بهبودی کامل اکزمای دست در صورت عدم رعایت مواد فوق، احتمال عود اگزما زیاد می‏باشد.

دکتر بهروز باریک بین
متخصص پوست و مو

نوشتن دیدگاه